Op Leren.nl vind je online cursussen en links naar duizenden kennisbronnen over allerlei onderwerpen.

Wat wil jij leren?

Wilt u ook een goed ogende website zoals deze? Met Artisteer bent u in een paar minuten een webdesign expert. Zonder technische vaardigheden zoals het coderen van de XHTML en CSS, zonder dure fotobewerkings programma's en dure webontwerp software:

Artisteer - CMS Template Generator

lees meer

"Paperwhite" Kindle, de ultieme lezers ervaring.


Betrouwbare en handige mobiele A4 scanner


Ontwerp in een handomdraai een geweldig Wordpress blog en een professionele website:

Artisteer - CMS Template Generator

Vertaler, een robuust en mooi ontwerp, dat zowel oorspronkelijke als romeinse tekens weergeeft:


an image

Irene Droppert
Nederlands - Modern Grieks
Vlaardingen-Nederland

Het schrift van het Moderne Grieks bestaat uit een alfabet van vierentwintig letters waaraan een aantal tekens en leestekens toegevoegd zijn. Je zou kunnen zeggen dat het Nieuwe Grieks geëvalueerd is uit het Oude Grieks, want veel woorden worden nog steeds hetzelfde geschreven, met uitzondering van de accenten, die gereduceerd werden tot één accent op een klinker van de beklemtoonde lettergreep. In het Nederlands zijn ook veel woorden ontleend aan het Grieks, met name de vele wetenschappelijke termen.

Hoofd letters Kleine letters Nederlandse naam Uitspraak Griekse naam
Α α alfa a als in dat άλφα
Β ß beta v als in vat βήτα
Γ γ gamma vóór o, oe en a als tussen de g en h; vóór i en e als j γάμα
Δ δ delta dh als in het engelse this δέλτα
Ε ε epsilon e als in pet έψιλον
Ζ ζ zeta z als in zet ζήτα
Η η ieta ie als in niet ήτα
Θ θ thita scherp als th in het engelse thief θήτα
Ι ι iota ie als in niet γιώτα
Κ κ kappa k als in kat κάπα
Λ λ lamda l als in les λάμδα
Μ µ mi m als in met μι
Ν ν ni n als in net νι
Ξ ξ xi x als in Xantippe ξι
Ο ο omikron o als in lot όμικρον
Π π pi p als in pet πι
Ρ ρ ro r als in rit ρο
Σ σ, ς * sigma de σ als een s aan het begin en eind v/e woord en ς als een s alleen aan het eind v/e woord σίγμα
Τ τ taf t als in top ταυ
Υ υ ipsilon ie als in niet ύψιλον
Φ φ fi f als in fit φι
Χ χ chi ch als in schaar χι
Ψ ψ psi ps als in oeps ψι
Ω ω omega o als in top ωμέγα

* De kleine letter σ wordt afhankelijk van de plaats in het woord a.v. geschreven:

  • de σ aan het begin of in het midden van een woord bv. «σώμα» - lichaam
  • de ς aan het einde van een woord bv.«μαθητής» - leerling

* De hoofdletter word gebruikt aan het begin van een woord. De volgende namen worden ook met een hoofdletter geschreven:

  • Namen van personen zoals «Μαρία Αντωνίου»
  • Aardrijkskundige namen zoals «Ελλάδα, Όλυμπος, Πηνειός»
  • Dagen en maanden: «Δευτέρα, Απρίλιος»
  • Feesten en Nieuwjaarsdag: «τα Χριστούγεννα, η Πρωτοχρονία»
Vowels and consonants

Het «αλφαβήτα» heeft klinkers en medeklinkers. De zeven klinkers zijn α, ε, η, ι, ο, υ en ω. De klank van deze klinkers is kort, er is nl. geen verschil tussen lange en korte klinkers. Tesamen met de dubbel-klinkers αι, ει, οι, ου en υι betekent dit dat het MG maar slechts vijf verschillende klanken kent.

Pronunciation of aforementioned double vowels:
αι ει οι ου υι
als e als i als i als u als i

De klank van de dubbelklinkers is ook kort, maar wordt in enkele gevallen als een tweeklank uitgesproken. bv. de woorden: «το τσάι» (tsái) - thee, «το κομπολόι» (kombolói) - kralensnoer, «ο γάιδαρος» (gáidharos) - eze en «η σαϊτα» (saita) - pijl en «το γαϊδούρι» (gaidoéri) - ezeltje. Er wordt een trema gebruikt als een accent niet mogelijk is.

De medeklinkers zijn β, γ, δ, ζ, θ, κ, λ, μ, ν, ξ, π, ρ, σ (ς), τ, φ, χ, ψ

Bijna iedereen die de griekse letters kan lezen en uitspreken kan elk geschreven woord in deze taal uitspreken. Dat is anders in het Nederlands, waarin leerlingen moeite hebben met het uitspreken van woorden, die ze nog nooit gehoord hebben.

Klinkers met voorbeelden:
klinkers uitspraak Voorbeelden
a als de a in vat το γάμμα gamma
ε als de e in pet εγώ ik
η * als de ie in niet ο ήλιος zon
ι * als de ie in niet ο ιστός mast
ο als de o in pot όλος alles, geheel
υ * als de ie in niet ο ύπνος slaap
ω als de o in top η ώρα uur
Voorkomende klinker combinaties met voorbeelden:
klinkers uitspraak Voorbeelden
αι als e in bed ο αίμα blood
αυ ** α als af in laf το αυτί oor
b als av in avocado το αυγό ei
ευ ** α als ef in lef εύκολο gemakkelijk
b als ev in het engelse level η πλευρά zijde
ει * als ie in niet είμαι ik ben
οι * als ie in niet η οικογένεια familie
ου als oe in koe το λουλούδι bloem
υι * als ie in niet ο υιός zoon

* Zoals te zien is in bovenstaande tabel wordt de i-klank op zes verschillende manieren geschreven, bv.:

  • «ι»: «το φιστίκι» - pinda
  • «η»: «η ζωή» - leven
  • «υ»: «η θύρα» - poort
  • «ει»: «είκοσι» - twintig
  • «οι»: «μερικοί» - enige
  • «υι»: «η υιοθεσία» - adoptie

Een i-klank zonder accent, geplaats tussen een klinker en een medeklinker wordt uitgesproken als een j zoals in jurk, woorden als: «τα παιδιά» - kinderen klinken dan als pedhjá, «τέτοιος» - dergelijk als tétjos en «δυο» - two als djo
De «ι» zonder accent na een klinker, wordt uitgesproken als het Engelse woord boy «το ρολόι» - horloge

** De combinaties «αυ» and «ευ» worden uitgesproken als av en ev, als ze geplaats worden voor de volgende medeklinkers: β, γ, δ, ζ, λ, μ, ν, ρ en de klinkers α en ε, e.g. «η αυλή» - erf, «αύριο» - morgen, «Παρασκευή» - vrijdag, «η πλευρά» - zijde, «ευμενής» - gunstig.
Geplaatst voor de volgende medeklinkers: κ, π, τ, χ, φ, θ, σ, ξ worden «αυ» en «ευ» uitgesproken als af and ef e.g. «αυτός» - hij en - «εύκολος» - gemakkelijk - «ευθεία» - rechtstreeks

Voorkomende combinaties van medeklinkers:
klinkers uitspraak Voorbeelden
yy a als ng-y in het midden van het woord tussen zingen en zinken συγγνώμη pardon
b als ng-g in het midden van het woord zoals zanger το φεγγάρι maan
γκ a als gk at the beginning of a word (as the French word garçon) γκρίζος grijs
b als ng in het midden van het woord zoals hanger η αγκαλιά omarming
c als k in het midden van het woord zoals bankier μπάγκος bank
γχ als ch in het Duitse ich ο έλεγχος controlle
μπ a als b aan het begin van het woord zoals blind μπροστά voor
b als mb in het midden van het woord zoals ambassade το κουμπί button
ντ a als d at the beginning of a word zoals dans η ντουλάπα kast
b als nd in het midden van het woord zoals handig κοντά dichtbij
c als d in het midden van het woord zoals madam αντίο goodbye
τζ a als dz aan het begin van het woord zoals tsjilpen το τζάμι ruit
b als tz in het midden van het woord zoals hetzij το γλειφιτζούρι lolly
c met «ν+τζ» * als n-dz in het midden van het woord enigszins als bedje το παντζάρι biet
τσ a als ts aan het begin van het woord zoals tsaar η τσάντα bag
b als ts in het midden van het woord natie το παπούτσι schoen
c met «ν+τσ» * als n-ts in het midden van het woord dementie το βίντσι windas

* Deze drie-letter combinaties, «ντσ» en «ντζ», kunnen als «ντ+ζ» en «ντ+σ» geïnterpreteerd worden. Dit zou dan een een verkeerde klank veroorzaken, want «ντ» (in het grieks) is een klank die in onze taal tussen d en nd ligt. Voor de duidelijkheid hierbij de aantekening dat de interpretatie van «ν+τζ» and «ν+τσ» correct is (de «ν» en de «τ» dus gescheiden).


N.B.

Een enkele letter kan ook uit twee klanken bestaan zoals de «ξ» - «το ξύλο» - hout, wordt uitgesproken als ks en de «ψ» - «το ψάρι» - vis wordt uit gesproken als ps

Het Griekse klanksysteem bestaat uit twintig verschillende segmenten van klinkers en medeklinkers
The segmenten van de klinker klank

Het Griekse klinker klank systeem is zeer symmetrisch. Het bestaat uit vijf segmenten van klinkers t.w. a, e, i, o, u. Ze zijn als volgt gerangschikt:

voor achter
hoog i u
midden e o
laag a

De termen voor, achter, hoog, midden en laag hebben te maken met de positie van de tong in de mond tijdens articulatie.

Een voor-klinker, ook wel gesloten klinker genoemd, is het type geluid waarbij de positie van de tong in de mond zo ver mogelijk naar voren is gebruikt

Bij de uitspraak van een achter-klinker, zoals een (u), is de tong achter in de mond gepositioneerd.

Bij de hoge klinkers, zoals (i) and (u), is de positie van de tong hoog en verticaal in de mond

In een lage klinker, ook wel open klinker genoemd is de positie van de tong laag in de mond.

De positie van de tong in de mond tussen een hoge en een lage klinker, is het kenmerk van de midden klinker.

De uitspraak van elk medeklinker segment

De uitspraak van de medeklinkers is erg ingewikkeld. De geluid segmenten kunnen overeenkomen met meer dan een groep van klanken. Het hangt allemaal af van de aangrenzende klanken, die ze op verschillende manieren kunnen beïnvloeden.

Het klank systeem van de medeklinkers bestaat uit vijftien klanken als volgt: β, γ, δ, ζ, θ, κ, λ, μ, ν, π, ρ, σ, τ, φ, χ

segment klank examples
β als v το βουνό berg
σοβαρός, -ή, -ό serieus, ernstig
το σύμβολο symbool
γ als γ
(soft g)
ο γάμος huwelijk
η αγάπη liefde
το αγόρι jongen
als j ο γίγας reus
ο ρήγας koning
ο γιατρός dokter
δ als d το δώρο gift, cadeau
το παιδί kind
ενδιαφέρων, -ουσα, -ον interessant
ζ als z η ζωή leven
η ζήλια jaloersheid
το κάζο ongeluk
θ als th το θέμα onderwerp, thema
το μαθημα les
ξανθός, -ή (-ή -ιά), -ό blond
κ als k καθαρός, -ή, -ό schoon
η κόρι dochter
ο σβέρκος nek
als g η γκρίνια gezeur
ο αγκώνας elboog
ο μάγκας kerel, vent
als k' ο κήπος tuin
εκείνος, -η, -ο dat, deze
η οικία huis
als g' ο γκιόνης nachtuil
η αγκίδα splinter
συγκινητικός, -ή, -ό ontroerend, ingrijpend
λ as l το λιμάνι haven
λίγος, -η, -ο weinig
το καλάθι mand
als l' η λύπη smart, verdriet
καλά goed
το κουλάδι dierenpoot
μ als m ο μήνας maand
το χρώμα kleur
μαβής, -ιά, -ί donkerblauw
als ɱ η συμφωνια overeenkomst
ο άμβωνας kansel
η βόμβα bom
ν als n ο ναυτικός matroos, zeeman
νοερός, -ή, -ό spiritueel
ένα een
als ɲ η νύχτα nacht
το σινιάλο signaal
η άνοιξη lente, voorjaar
als ŋ ο αγκώνας elboog
αγχώδης, -ης, -ες vol stress
εγχώριος, -α, -ο inheems
π als p το ποδήλατο fiets
κάποτε soms
ο κόπος moeite, hinder
als b το μπιζέλι erwt
η λάμπα lamp
η καμπάνα bel
ρ als r το ροδάκινο persik
το ψπάρι vis
φρέσκος, -η (-ή -ια), -ο vers
σ als s το σοκάκι landweg
η μάσκα masker
ο μουσακάς moussaka
τ als t τέλειος, -α, -ο compleet, volmaakt
το μοτοσακό motorfiets
το ποτό drankje
als d η ντομάτα tomaat
πέντε vijf
η ένταση spanning
φ als f ο φιλός vriend
ο ξιφίας zwaardvis
το συμφέρον interesse
χ als ch ο χαβάς melodie
το ρούχο kledingstuk
αχανής, -ής, -ές grenzeloos, eindeloos
als ch' το χιόνι sneeuw
η χρεία noodzaak
βρόχινος, -η, -ο regenachtig
N.B.

De k' is een explosieve medeklinker die gevolgd wordt door de klinker «ε» of een van de i-klanken. De k' kan ook gevolgd worden door een combinatie van de «ι» zonder accent en een andere klinker, zoals in «κιόλας» - reeds (wordt als kjolas uitgesproken). Gevolgd door de «ι» in het midden van een woord als in «τα φύκια» - zeewier wordt de «κ» als een c uitgesproken (zachter dan onze k). Hetzelfde gebeurt bij de «κ» in het woord «το κήπος» - tuin. De uitspraak van de «κ» is hier min of meer als cj.

De g' klank is de tegenhanger van k', een nasale klank voor een «ι» klinker zonder accent bv. «το αγκινάρα» - artisjok, in combinatie met de gamma - «γ»

De ľ klank is een geluid, dat ligt tussen de medeklinker l en de klinker die er op volgt (i-klank) door gebruik te maken van het gehemelte en doordat de lucht aan de zijkant van de tong ontsnapt. Enkele voorbeelden zijn: «καλή» - goed, «λίγο» - weinig and «πολύ» - veel. De uitspraak van de ľ klank varieert in sommige streken van Griekenland. Mensen uit de Peloponnesus, bijvoorbeeld, maken meer gebruik van het gehemelte dan die uit Athene.

De ɱ klank is een neusklank, uitgesproken tussen lippen en tanden, waarvan de naam: m met haakje of labiodentaal nasaal is. Een voorbeeld in het Nederlands is komfort, waarbij de m meer naar een n neigt, en in het grieks «το έμβρυο» - embryo, uitgesproken als emvrio.

De ɲ klank is een neusklank, uitgesproken d.m.v. het gehemelte. De ign of digne (in het Frans) wordt uitgesproken als in de Spaanse ñ in El Niño

De ŋ klank is een neusklank, die wordt geproduceerd door met de achterkant van de tong het zachte verhemelte aan te raken. Dit klank symbool, de ingma, wordt gebruikt als de letter «γ» (gamma) vooraf gaat aan de letters «χ» (chi) en «ξ» (ksi). De uitspraak is zoals in de Nederlandse woorden ding en links. Als de combinatie «γγ» (ng) in het midden van een woord staat wordt dat uitgesproken als in het woord dinges

De χ' klank is een wrijvende klank die wordt geproduceerd met de achterkant van de tong tegen de zachte voorkant van het verhemelte (niet zoals in het Schotse loch maar als in het Duitse ich)


De Griekse fonologie is een uiterst ingewikkeld systeem. Het is ondoenlijk om alle varianten van het Griekse klank systeem hier in de juiste bewoordingen te beschrijven. Het bovenstaande is slechts een fractie van het geheel met enkele voorbeelden ter verduidelijking.